Griep en covid dit najaar (2026-2027): moet u zich laten vaccineren, en wanneer?

Daniel Platteau

In het kort: in België raadt de Hoge Gezondheidsraad de griepprik vooral aan vanaf 65 jaar, voor mensen met een chronische ziekte, zwangere vrouwen en zorgverleners, en de coronaboosterprik vooral vanaf 65 jaar en voor kwetsbare mensen. Het juiste moment is nu: van half oktober tot eind november, zodat u beschermd bent vóór de epidemie, die meestal in december begint. Beide vaccins kunnen op dezelfde dag worden toegediend, één in elke arm, bij de apotheker of de arts. Het coronavaccin is gratis, het griepvaccin kost ongeveer € 4 als u tot een risicogroep behoort (iets minder dan € 8 voor de versterkte vaccins na 65 jaar). Vaccins beschermen niet voor 100%, maar ze verkleinen bij ouderen het risico op een ernstig verloop en ziekenhuisopname.

Bijgewerkt op 14 oktober 2026.

Geldt het dit jaar voor mij?

Elk jaar publiceert de Hoge Gezondheidsraad (HGR), het wetenschappelijke orgaan dat de Belgische regering adviseert, zijn aanbevelingen. Voor deze winter: advies nr. 9897 voor griep (februari 2026) en advies nr. 9934 voor covid (6 oktober 2026). De doelgroepen zijn niet veranderd ten opzichte van vorig jaar.

De bedoelde chronische ziekten zijn die van de longen (ernstig astma, COPD), het hart, de lever of de nieren, diabetes en andere stofwisselingsziekten, neurologische of neuromusculaire aandoeningen, een verzwakte immuniteit (door een ziekte of een behandeling) en ernstige obesitas (body-mass-index van 40 of meer) (HGR, 2026a, 2026b).

Waarom eerst de ouderen? Omdat griep vooral bij hen dodelijk is: in België vallen ongeveer 97% van de griepdoden na de leeftijd van 65 jaar (Sciensano, z.d.).

Wanneer laat u zich vaccineren?

• Griep: vanaf half oktober. Vlaanderen raadt de periode van half oktober tot eind november aan (Departement Zorg, 2026); andere Belgische bronnen spreken van half oktober tot half december (Vaccination-info, z.d.).
• Covid: de campagne is in september gestart, maar de HGR raadt bij voorkeur oktober aan (HGR, 2026b).

Waarom niet vroeger? Omdat de bescherming van het griepvaccin in de loop van de maanden afneemt en de epidemie laat komt: vorig seizoen begon ze eind december 2025 en eindigde ze op 18 maart 2026, volgens de pers (VRT NWS, 2025, 2026); in 2024-2025 duurde ze 13 weken, van half december tot begin maart (Sciensano, 2025). Waarom niet te laat? Omdat het lichaam na de prik ongeveer twee weken nodig heeft om zijn bescherming op te bouwen. Hebt u november laten voorbijgaan, dan blijft een vaccinatie nuttig zolang de griep circuleert.

Op 14 oktober 2026 circuleren griep en RSV nog weinig in België, terwijl het coronavirus in het afvalwater toeneemt (Sciensano, 2026).

Beide vaccins op dezelfde dag: kan dat?

Ja. De HGR beschouwt co-administratie (twee vaccins tijdens hetzelfde bezoek) als ‘veilig en doeltreffend’ en staat dat ook toe met de vaccins tegen RSV, pneumokokken of gordelroos (HGR, 2026a, 2026b). In de praktijk krijgt u één vaccin in elke arm.

Dat is niet zomaar een mening: in een Britse studie kregen 679 volwassenen het coronavaccin samen met het griepvaccin of met een placebo. Er waren geen veiligheidsproblemen, en de afweer tegen elk van beide virussen was even goed als met één vaccin (Lazarus et al., 2021). Kleine, voorbijgaande klachten (pijnlijke arm, vermoeidheid) kwamen soms iets vaker voor, zonder ernst.

Waar laat u zich vaccineren, en wat kost het?

Bij de apotheker of bij de arts

U kunt zich laten vaccineren bij uw huisarts, in een wijkgezondheidscentrum, door een thuisverpleegkundige, in een woonzorgcentrum en, steeds vaker, bij uw apotheker. Opgeleide apothekers mogen sinds 2022 vaccineren tegen covid en sinds 2023 tegen griep, en eind 2025 heeft de wet die mogelijkheid definitief gemaakt (Kamer van volksvertegenwoordigers, 2026). De apotheker mag zelfs zelf het voorschrift voor het griepvaccin opstellen: u hoeft niet eerst naar de arts.

Bij de apotheker kost de prik u niets: de apotheker wordt rechtstreeks door de ziekteverzekering betaald (RIZIV, z.d.-b). Bij de arts wordt de raadpleging gewoon aangerekend.

De prijs van de vaccins (seizoen 2026-2027)

Bron: RIZIV (z.d.-a) voor griep; BCFI (2026b) voor covid. Per persoon en per seizoen wordt maar één griepvaccin terugbetaald. De verhoogde tegemoetkoming is een statuut dat recht geeft op een hogere terugbetaling (afhankelijk van het inkomen of bepaalde situaties); uw ziekenfonds kan u zeggen of u er recht op hebt.

Voor covid is er geen uitnodigingsbrief: u maakt zelf een afspraak.

Beschermen deze vaccins echt?

‘Vaccineffectiviteit’ begrijpen

Als u leest dat een vaccin ‘40% doeltreffend’ is, betekent dat niet dat 40% van de gevaccineerden ziek wordt. Het betekent dat het risico met 40% daalt bij gevaccineerden ten opzichte van niet-gevaccineerden. Als 100 op 1.000 niet-gevaccineerden in het ziekenhuis belanden, zullen dat er bij de gevaccineerden ongeveer 60 op 1.000 zijn.

Het griepvaccin: gedeeltelijke bescherming, die van jaar tot jaar verschilt

Het griepvirus verandert elk jaar. De vaccins worden elk jaar aangepast aan de stammen die men de volgende winter verwacht, en die voorspelling is niet altijd perfect.

• In de Verenigde Staten schommelde de doeltreffendheid tussen 2009 en 2024 van 19% tot 60% naargelang het seizoen (CDC, 2026).
• In Europa werd het vorige seizoen gedomineerd door een stam die wat was afgedreven van de vaccinstam (‘subclade K’ van het H3N2-virus). De doeltreffendheid tegen influenza A bleef 25 tot 45%, in dezelfde orde als andere jaren, en 47 tot 72% bij kinderen (Lucaccioni et al., 2026).
• Bij 65-plussers vindt de Cochrane-overzichtsstudie van placebogecontroleerde studies 2,4% bevestigde griep bij gevaccineerden tegenover 5,7% bij niet-gevaccineerden, met een zekerheidsniveau dat als laag wordt beoordeeld (Demicheli et al., 2018).

Voor 65-plussers: ‘versterkte’ vaccins

Met de leeftijd reageert het immuunsysteem minder goed. Twee vaccins zijn ontworpen om dat te compenseren:

• het hooggedoseerde vaccin (Efluelda®), dat meer antigeen bevat, het deel van het virus dat het lichaam leert herkennen;
• het vaccin met adjuvans (Fluad®). Een adjuvans is een toegevoegde stof die de immuunrespons versterkt.

De HGR verkiest ze na 65 jaar boven de standaarddosis, met sterker bewijs voor de hoge dosis (HGR, 2026a). Het voordeel bestaat, maar is bescheiden: in een grote analyse bij 466.320 ouderen in Denemarken en Spanje moesten 515 mensen de hoge dosis in plaats van de standaarddosis krijgen om één ziekenhuisopname te vermijden (Johansen et al., 2025). Heeft uw apotheek er geen meer, dan blijft de standaarddosis een goede keuze: beter nu een standaardvaccin dan te laat een versterkt vaccin.

De coronaboosterprik: vooral tegen ernstige vormen, en voor enkele maanden

Het coronavaccin van dit najaar is aangepast aan de XFG-variant, een afstammeling van de Omikron JN.1-familie die eind 2025 wereldwijd domineerde (EMA, 2026). De boosters van vorig jaar verkleinden het risico op ziekenhuisopname bij ouderen met ongeveer 40 tot 50%:

• 52% bij 65-plussers in België (Sciensano, 2025);
• 42% bij 60-plussers in Europese ziekenhuizen, in de twee maanden na de prik, waarna de bescherming afnam en in die studie na ongeveer zes maanden niet meer meetbaar was (Rojas-Castro et al., 2025);
• 45% bij 65-plussers in de Verenigde Staten (Link-Gelles et al., 2025).

Daarom is er elk najaar een booster: het doel is beschermd de winter door te komen.

Bijwerkingen: wat vaak voorkomt, wat zeldzaam is

• Vaak en onschuldig: een pijnlijke, rode of gezwollen arm gedurende een of twee dagen; soms wat koorts, vermoeidheid of spierpijn.
• Zeer zeldzaam, griep: het syndroom van Guillain-Barré, een zenuwaandoening die zwakte in de benen veroorzaakt en meestal omkeerbaar is. Als er een risico door het vaccin bestaat, gaat het om 1 tot 2 extra gevallen per miljoen dosissen. Griep zelf kan dit syndroom ook veroorzaken (CDC, 2024b).
• Zeer zeldzaam, mRNA-coronavaccins: myocarditis (ontsteking van de hartspier), vooral bij jonge mannen en vooral na de tweede dosis van de basisvaccinatie in 2021, meestal met een gunstig verloop (EMA, 2021). Die cijfers gaan over de vaccinatie van 2021; de boosters van vandaag worden vooral aan ouderen gegeven, bij wie dat risico veel kleiner is.
• Ernstige eiallergie: er bestaat een griepvaccin dat zonder ei wordt gemaakt (Flucelvax®); meld de allergie aan wie u vaccineert.

Misverstanden

‘Van het vaccin krijg je griep.’ Fout. Vaccins die worden ingespoten, bevatten een geïnactiveerd virus, dat wil zeggen een gedood virus, of alleen een eiwit van het virus. Dat kan zich niet vermenigvuldigen en dus geen griep veroorzaken (CDC, 2024a). De vermoeidheid gedurende een of twee dagen na de prik is de reactie van het immuunsysteem, niet de ziekte.

‘Ik heb toch griep gekregen.’ Dat kan: de bescherming heeft twee weken nodig om op te bouwen, ze is maar gedeeltelijk, de stam kan veranderd zijn, en veel ‘griepjes’ zijn in werkelijkheid andere virussen (verkoudheid, RSV) waartegen het vaccin niet beschermt. Studies tonen wel aan dat de ziekte bij gevaccineerden gemiddeld minder ernstig verloopt.

‘Ik ben gezond, ik heb het niet nodig.’ Op 30 jaar is dat volgens de HGR waar. Op 70 jaar, zelfs in topvorm, klopt het niet: de leeftijd alleen verhoogt al het risico op complicaties.

‘Twee vaccins op dezelfde dag is te veel voor het lichaam.’ Fout. Het immuunsysteem reageert elke dag op duizenden microben; de Britse studie hierboven toonde geen veiligheidsproblemen en geen lagere doeltreffendheid.

Waarom zorgverleners zich laten vaccineren tegen griep: Amsterdam UMC.

En RSV, het derde wintervirus?

Het respiratoir syncytieel virus (RSV) veroorzaakt bronchiolitis bij baby's, maar ook ernstige longontstekingen bij ouderen. Ook daartegen bestaat bescherming:

• Volwassenen: de HGR raadt één dosis aan voor iedereen van 75 jaar en ouder, en vanaf 60 jaar bij een chronische ziekte, een verzwakte immuniteit of verblijf in een woonzorgcentrum (HGR, 2024; BCFI, 2026b). Eén dosis beschermt minstens twee seizoenen, voorlopig zonder booster. Sinds 1 augustus 2026 wordt een van de twee vaccins (Arexvy®) terugbetaald voor 65-plussers in een woonzorgcentrum of met een risicofactor. Let op: dit vaccin krijgt u bij de arts; de apotheker mag het niet voorschrijven of toedienen (BCFI, 2026b). Spreek erover met uw huisarts.
• Baby's: ofwel wordt de moeder gevaccineerd tussen 28 en 36 weken zwangerschap, ofwel krijgt de baby een monoklonaal antilichaam (nirsevimab, Beyfortus®), dat wil zeggen ‘kant-en-klare’ antistoffen die meteen beschermen gedurende ongeveer zes maanden (Vaccination-info, 2026). Die bescherming heeft het aantal ziekenhuisopnames voor RSV bij jonge kinderen in België in 2024-2025 met 86% verminderd (Sciensano, 2025).

Meer weten

Hoe werkt een mRNA-vaccin?

De meest gebruikte coronavaccins (Comirnaty®, Spikevax®) bevatten boodschapper-RNA (mRNA): een soort tijdelijke ‘handleiding’ waarmee onze cellen een eiwit van het virus aanmaken, het ‘spike’-eiwit. Het immuunsysteem leert dat eiwit herkennen, waarna het mRNA snel door het lichaam wordt afgebroken. Het komt niet in de celkern en verandert het DNA niet. Een vaccin op basis van eiwit, met een meer klassiek ontwerp, zal ook in enkele universitaire ziekenhuizen worden aangeboden (BCFI, 2026b).

Een beetje geschiedenis: het eerste griepvaccin

Het eerste griepvaccin werd tijdens de Tweede Wereldoorlog in de Verenigde Staten ontwikkeld door Thomas Francis Jr. en zijn jonge collega Jonas Salk, aan de University of Michigan. Het was al een vaccin met gedood virus. Na een test bij 12.500 rekruten in 1943-1944 werd het in het najaar van 1945 aan het hele Amerikaanse leger toegediend (University of Michigan, z.d.). Tien jaar later ontwikkelde Salk het poliovaccin.

Waarom elk jaar een nieuw vaccin?

De griep- en coronavirussen muteren: kleine veranderingen in hun eiwitten laten hen toe gedeeltelijk aan onze afweer te ontsnappen. Elk jaar kiezen de Wereldgezondheidsorganisatie (voor griep) en het Europees Geneesmiddelenbureau (voor covid, dit jaar in mei) de stammen voor de volgende winter. Als de circulerende stam afdrijft van de vaccinstam, zoals met subclade K vorige winter, daalt de doeltreffendheid, zonder te verdwijnen.

Test uzelf

Bronnen

Belgisch Centrum voor Farmacotherapeutische Informatie (BCFI). (2026a, 19 maart). Vaccination antigrippale : un nouvel avis du CSS pour la saison 2026-2027. CBIP. https://www.cbip.be/fr/vaccination-antigrippale-un-nouvel-avis-du-css-pour-la-saison-2026-2027/

Belgisch Centrum voor Farmacotherapeutische Informatie (BCFI). (2026b, 10 september). Prévention des infections virales des voies respiratoires chez les adultes : hiver 2026-2027. CBIP. https://www.cbip.be/fr/prevention-des-infections-virales-des-voies-respiratoires-chez-les-adultes-hiver-2026-2027/

Centers for Disease Control and Prevention. (2024a, 6 september). Misconceptions about seasonal flu and flu vaccines. https://www.cdc.gov/flu/prevention/misconceptions.html

Centers for Disease Control and Prevention. (2024b, 17 september). Guillain-Barré syndrome and flu vaccine. https://www.cdc.gov/flu/vaccine-safety/guillainbarre.html

Centers for Disease Control and Prevention. (2026, 16 maart). CDC seasonal flu vaccine effectiveness studies. https://www.cdc.gov/flu-vaccines-work/php/effectiveness-studies/index.html

Demicheli, V., Jefferson, T., Di Pietrantonj, C., Ferroni, E., Thorning, S., Thomas, R. E., & Rivetti, A. (2018). Vaccines for preventing influenza in the elderly. Cochrane Database of Systematic Reviews, (2), CD004876. https://doi.org/10.1002/14651858.CD004876.pub4

Departement Zorg. (2026, 12 oktober). Herfstcampagne 2026-2027. Vlaamse overheid. https://www.departementzorg.be/nl/alles-over-vaccineren/herfstcampagne-2026-2027

European Medicines Agency. (2021, 9 juli). Comirnaty and Spikevax: Possible link to very rare cases of myocarditis and pericarditis. https://www.ema.europa.eu/en/news/comirnaty-spikevax-possible-link-very-rare-cases-myocarditis-pericarditis

European Medicines Agency. (2026, 29 mei). ETF recommends updating COVID-19 vaccines to target XFG variant. https://www.ema.europa.eu/en/news/etf-recommends-updating-covid-19-vaccines-target-xfg-variant

Hoge Gezondheidsraad. (2024, 19 december). Vaccination against RSV (adults) – revision 2024 (Advies nr. 9837). https://www.hgr-css.be/en/report/9837/vaccination-against-rsv-adults-revision-2024

Hoge Gezondheidsraad. (2026a, 26 februari). Vaccination against seasonal influenza (season 2026–2027) (Advies nr. 9897). https://www.hgr-css.be/en/report/9897/vaccination-against-seasonal-influenza-season-2026-2027

Hoge Gezondheidsraad. (2026b, 6 oktober). Vaccination against COVID-19 (2026-2027 season) (Advies nr. 9934). https://www.hgr-css.be/en/report/9934/vaccination-against-covid-19-2026-2027-season

Johansen, N. D., Modin, D., Pardo-Seco, J., et al. (2025). Effectiveness of high-dose influenza vaccine against hospitalisations in older adults (FLUNITY-HD): An individual-level pooled analysis. The Lancet. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(25)01742-8

Kamer van volksvertegenwoordigers. (2026, 18 februari). Proposition de résolution visant à renforcer le rôle des pharmaciens d'officine dans les politiques de vaccination (DOC 56 1381/001). https://www.dekamer.be/FLWB/Pdf/56/1381/56K1381001.pdf

Lazarus, R., Baos, S., et al. (2021). Safety and immunogenicity of concomitant administration of COVID-19 vaccines (ChAdOx1 or BNT162b2) with seasonal influenza vaccines in adults in the UK (ComFluCOV): A multicentre, randomised, controlled, phase 4 trial. The Lancet, 398(10318), 2277–2287. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(21)02329-1

Link-Gelles, R., et al. (2025). Interim estimates of 2024–2025 COVID-19 vaccine effectiveness among adults aged ≥18 years — VISION and IVY Networks, September 2024–January 2025. MMWR, 74(6), 73–82. https://doi.org/10.15585/mmwr.mm7406a1

Lucaccioni, H., et al. (2026). Influenza vaccine effectiveness from nine studies during drifted A(H3N2) subclade K predominance, Europe, September 2025 to January 2026. Eurosurveillance, 31(7), 2600109. https://doi.org/10.2807/1560-7917.ES.2026.31.7.2600109

Nobel Prize Outreach. (2023). Press release: The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2023. NobelPrize.org. https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2023/press-release/

Rijksinstituut voor ziekte- en invaliditeitsverzekering (RIZIV). (z.d.-a). Remboursement du vaccin contre la grippe saisonnière. INAMI. Geraadpleegd op 14 oktober 2026. https://www.inami.fgov.be/fr/themes/soins-de-sante-cout-et-remboursement/les-prestations-de-sante-que-vous-rembourse-votre-mutualite/medicaments/remboursement-d-un-medicament/remboursement-du-vaccin-contre-la-grippe-saisonniere

Rijksinstituut voor ziekte- en invaliditeitsverzekering (RIZIV). (z.d.-b). Quels honoraires pour la vaccination contre la grippe ou la COVID-19 ? INAMI. Geraadpleegd op 14 oktober 2026. https://www.inami.fgov.be/fr/themes/covid-19/quels-honoraires-pour-la-vaccination-contre-la-grippe-ou-la-covid-19

Rojas-Castro, M., et al. (2025). COVID-19 vaccine effectiveness against hospitalization in older adults, VEBIS Hospital Network, Europe, September 2024–May 2025. Influenza and Other Respiratory Viruses, 19(11), e70191. https://doi.org/10.1111/irv.70191

Sciensano. (2025, 1 december). Surveillance des infections respiratoires aiguës : rapport épidémiologique saison 2024-2025. https://hdl.handle.net/20.500.14493/4184

Sciensano. (2026, 14 oktober). Bulletin infections respiratoires aiguës, semaine 41-2026. https://hdl.handle.net/20.500.14493/13151

Sciensano. (z.d.). Influenza. Geraadpleegd op 14 oktober 2026. https://www.sciensano.be/en/topics/flu-and-other-acute-respiratory-tract-infections/influenza

University of Michigan. (z.d.). The first flu shot. Heritage Project. Geraadpleegd op 14 oktober 2026. https://heritage.umich.edu/stories/the-first-flu-shot

Vaccination-info. (2026, 18 september). Bronchiolites et pneumonies 2026-2027 : vacciner contre le VRS peut faire baisser les hospitalisations ! https://www.vaccination-info.be/bronchiolites-et-pneumonies-2026-2027-vacciner-contre-le-vrs-peut-faire-baisser-les-hospitalisations/

Vaccination-info. (z.d.). Grippe saisonnière : vaccinez-vous entre la mi-octobre et la mi-décembre. Geraadpleegd op 14 oktober 2026. https://www.vaccination-info.be/grippe-saisonniere-vaccinez-vous-entre-la-mi-octobre-et-la-mi-decembre/

VRT NWS. (2025, 23 december). Griepepidemie is officieel in het land, slechts helft van risicopatiënten laat zich vaccineren. https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2025/12/23/griep-epidemie-belgie/

VRT NWS. (2026, 18 maart). Gevreesde "supergriep" bleef uit, epidemie officieel voorbij. https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2026/03/18/griepepidemie-officieel-voorbij/